Netcongestie bij woningtransformatie: de rol van batterijopslag en slimme sturing

Steeds meer bestaande gebouwen worden getransformeerd naar meerdere woningen. Denk aan een kantoor, bedrijfspand of ander gebouw dat wordt omgebouwd tot appartementen. Bouwkundig en technisch kan zo'n transformatie volledig haalbaar zijn, maar er kan alsnog een belangrijk knelpunt ontstaan: de beschikbare netcapaciteit.

Door netcongestie kunnen aanvragen voor een nieuwe of zwaardere aansluiting bij netbeheerders zoals Liander lang op zich laten wachten. Het gevolg kan zijn dat een gebouw volledig is verbouwd, terwijl de woningen nog niet in gebruik kunnen worden genomen omdat de benodigde netaansluiting niet op tijd beschikbaar is. Voor ontwikkelaars en vastgoedeigenaren kan dat grote gevolgen hebben. De woningen kunnen niet worden verhuurd, terwijl de bouw- en financieringskosten wel doorlopen.

In sommige situaties kunnen batterijopslag en slimme energiesturing helpen om de beschikbare netcapaciteit efficiënter te benutten.

Een praktijkvoorbeeld: vijf woningen met één aansluiting

Een relatie van LeefEnergieBewust liep tegen precies deze uitdaging aan. Een bestaand pand werd getransformeerd naar vijf wooneenheden. Het uitgangspunt was om de woningen volledig all-electric te maken, inclusief warmtepompen.

Daarvoor was uitbreiding van de netcapaciteit nodig. Op korte termijn kon echter slechts één aansluiting van 3×25 ampère worden gerealiseerd. Voor uitbreiding van de netaansluiting zou de klant naar verwachting circa 1,5 jaar of langer moeten wachten. Zonder een andere oplossing zou dat betekenen dat het pand technisch en bouwkundig gereed was, maar dat de woningen niet direct in gebruik konden worden genomen en verhuurd.

Daarom is niet alleen gekeken naar de netaansluiting, maar naar het energiesysteem als geheel.

Batterijopslag als onderdeel van de oplossing

In deze situatie is gekozen voor batterijopslag in combinatie met een intelligent energie-managementsysteem. Het uitgangspunt daarbij is niet dat een batterij onbeperkt extra netvermogen creëert. Een batterij helpt vooral om het beschikbare vermogen slimmer over de tijd te verdelen.

Dat is belangrijk bij meerdere woningen. Verschillende elektrische installaties kunnen namelijk op hetzelfde moment een hoge vermogensvraag hebben. Denk bijvoorbeeld aan warmtepompen, elektrische boilers, inductiekookplaten en eventuele laadpunten. Zonder slimme aansturing kunnen deze verbruikers tegelijkertijd veel vermogen vragen, waardoor een piekbelasting op de aansluiting ontstaat.

Een batterij kan helpen om dergelijke pieken op te vangen. Wanneer de vraag tijdelijk hoger is dan wat op dat moment efficiënt vanuit het elektriciteitsnet kan worden geleverd, kan opgeslagen energie worden ingezet. Op momenten waarop voldoende netcapaciteit beschikbaar is, kan de batterij weer worden geladen.

Het energie-managementsysteem zorgt ervoor dat de verschillende onderdelen van de installatie op elkaar worden afgestemd. Het systeem kan bijvoorbeeld rekening houden met het actuele energieverbruik, de beschikbare netcapaciteit en de vraag van installaties zoals warmtepompen. Zo wordt niet alleen gekeken naar hoeveel energie een woning gebruikt, maar ook naar wanneer die energie wordt gebruikt.

Slimme energiesturing voorkomt onnodige pieken

Bij een woningtransformatie met meerdere wooneenheden is vooral de gelijktijdigheid van het energieverbruik belangrijk. Stel dat meerdere warmtepompen tegelijkertijd aanslaan terwijl bewoners op hetzelfde moment koken en elektrische boilers verwarmen. Het totale energieverbruik kan dan tijdelijk sterk stijgen.

Door deze processen slim aan te sturen, kunnen pieken zoveel mogelijk worden beperkt. Een warmtepomp hoeft bijvoorbeeld niet altijd precies op het moment dat de vraag maximaal is op vol vermogen te draaien. Ook kan opgeslagen energie worden ingezet wanneer de totale vermogensvraag tijdelijk hoger ligt.

Daarmee wordt de beschikbare netaansluiting niet groter, maar kan deze wel slimmer worden benut. In het praktijkvoorbeeld kon hierdoor de periode tot een eventuele uitbreiding van de netaansluiting worden overbrugd. De wooneenheden konden daardoor eerder in gebruik worden genomen en verhuurd.

Niet iedere woningtransformatie vraagt om dezelfde oplossing

Een batterij is geen standaardoplossing voor ieder project met netcongestie. De juiste configuratie hangt af van de situatie.

Belangrijke factoren zijn onder andere:

• de beschikbare netaansluiting;
• het aantal woningen en wooneenheden;
• het verwachte energieverbruik;
• het benodigde piekvermogen;
• de capaciteit en het vermogen van de batterij;
• de aanwezige warmtepompen en andere elektrische installaties;
• eventuele laadpunten;
• en de mogelijkheden voor slimme energiesturing.

Daarom is het belangrijk om niet alleen naar de batterij zelf te kijken. De batterij, de netaansluiting, de warmtepompen en andere installaties moeten als één energiesysteem worden bekeken. De juiste configuratie en slimme aansturing bepalen uiteindelijk hoeveel waarde een batterij in een specifieke situatie kan toevoegen.

Wat betekent dit voor woningtransformatie?

Netcongestie hoeft niet automatisch te betekenen dat een transformatieproject stil komt te liggen. Wanneer uitbreiding van de netaansluiting niet direct mogelijk is, kan het interessant zijn om te onderzoeken hoe de beschikbare capaciteit slimmer kan worden benut.

Een combinatie van batterijopslag, slimme energiesturing en goed afgestemde elektrische installaties kan daarbij een oplossing bieden. Vooral bij projecten waarbij meerdere woningen één beperkte aansluiting moeten delen, kan het interessant zijn om al in een vroeg stadium naar het totale energiesysteem te kijken.

Hoe eerder de benodigde netcapaciteit, installaties en energieopslag op elkaar worden afgestemd, hoe beter kan worden bepaald wat technisch en financieel haalbaar is.

Beperkte netcapaciteit bij jouw transformatieproject?

Ben je bezig met het transformeren van een bestaand pand naar meerdere woningen en loop je tegen beperkte netcapaciteit of lange wachttijden voor een netaansluiting aan? Dan is het verstandig om verder te kijken dan alleen de aansluiting. LeefEnergieBewust kan meedenken over de totale energieconfiguratie van het project.

Op basis van het aantal wooneenheden, de beschikbare netaansluiting, het verwachte energieverbruik en de gewenste elektrische installaties kunnen we onderzoeken of batterijopslag en slimme energiesturing een passende oplossing zijn.

Benieuwd wat er in jouw situatie mogelijk is? Neem contact op met LeefEnergieBewust en ontdek hoe je beschikbare netcapaciteit slimmer kunt benutten.